Ana Sayfa | Yazarlar  | Unutulan İstanbul Vefa-Zeyrek hattında tarihe yolculuk
Unutulan İstanbul Vefa-Zeyrek hattında tarihe yolculuk | Saffet Emre Tonguç
“Vefa İstanbul’da bir semt adıymış” derler vefasızlara sitem için… Aynı sitemi bugün Vefa da bize yapıyor gibi… Biraz unutulmuş, eski günlerdeki ilgiyi arar olmuş bir semt burası. Tarihi Yarımada ya da Suriçi olarak adlandırılan ve İstanbul’un şehir olarak kurulup geliştiği bölgede yer alıyor Vefa. Ama ne var ki geçmişin gözdesi olan suriçi, modern insanın değişen yaşam alışkanlıkları ve beğenileri nedeniyle eskiden gördüğü ilgiye artık mazhar olamıyor. Vefa da bundan nasibini alanlar arasında. Vaktiyle İstanbul’un aristokrat ailelerinin, bürokratlarının oturduğu seçkin bir semt iken şimdi ne şehrin yerlileri ne de turistler için popüler noktalar arasında yer alıyor. Oysa içinde öyle çok değer saklar ki Vefa; tarihi mirasıyla olduğu kadar eğitimde, sanatta, sporda, damak tadında simgeleşmiş değerlere sahiptir. Ayasofya’dan sonra şehrin en eski Bizans dini yapısını barındırması gibi…

Pantokrator Manastırı
➻Ayasofya’dan sonra günümüze ulaşan en büyük Bizans dini eseri olan Pantokrator Manastırı, şehrimizin hazineleri arasında. Temeli, 1118-1124 yılları arasında yaptırılan iki kilise, bir şapel, iki hastane ve yaşlı bakımevinden oluşan komplekse dayanıyor. Manastır, Pantokrator olarak tanımlanan Hz. İsa’ya adandığı için bu ismi almış. İstanbul’un fethinden sonra şapel camiye, manastır kompleksiyse ilahiyat okuluna dönüştürülmüş. Bugün Zeyrek Kilise Camii olarak anılıyor; adını okulun ilk hocalarından olan Molla Zeyrek Mehmet Efendi’den almış. Fatih Sultan Mehmet’in zaman zaman buradaki derslere katıldığı ve tartışmaları takip ettiği anlatılır.


AĞA HAN ÖDÜLLÜ SSK BİNASI
➻Zeyrek’teki SSK binası ya da SSK tesisleri olarak anılan yapı, neredeyse herkes için dikkat edilmeden önünden geçip gidilen bir yer. 1962-64 yılları arasında yapılan bu bina, mimarı Sedat Hakkı Eldem’e mesleğin en prestijli ödüllerinden olan Ağa Han Mimarlık Ödülü’nü getirmiş. Sedat Hakkı Eldem, mimarlıkta geleneksel motiflerin yeniden kullanılmasına öncülük eden isimlerden biri. Bölgeselcilik (regionalism) düşüncesinin dünyada yaygınlaştığı 1960’larda, ideolojik olmayan, bulunduğu yerin dokusuna göre gelişen bir yerellik anlayışı yükselişe geçmiş. Eldem’in etkisinde kaldığı bu akım ile tasarladığı SSK binası, çevredeki yapılarla gösterdiği uyum nedeniyle Ağa Han Ödülü’ne değer görülmüş.
SSK binasının hemen altındaki eski duvarlar ise önemli bir tarih barındırıyor. İstanbul’da yer altına değil de yer üstüne yapılan tek sarnıç olan Zeyrek Sarnıcı, bu duvarların ardında yer alıyor.

BOZDOĞAN (Valens) KEMERİ
➻Osmanlı İmparatorluğu döneminde İstanbul’a su taşıyan kemerlerin çoğu, Roma ve Bizans döneminden günümüze kalmış. Onlardan biri olan Valens Kemeri, yüzyıllar öncesinden bir mühendislik harikasının bugüne ulaşan parçası. Roma İmparatoru Valens tarafından günümüzden 1640 yıl önce yaptırılmış; adını da imparatordan almış. 365 yılında İmparator Valens’e karşı bir ayaklanma çıkmış. O ayaklanmada bugün Kadıköy olarak bildiğimiz Kalkedon surları yıkılmış. Oradan alınan taşlarla inşa edilen Valens Kemeri, çift katlı bir yapı. Yüksekliği 18,5 metre. İstanbul’un Osmanlı İmparatorluğu’na geçişinden sonra Fatih tarafından bu kemer onartılmış ve şehrin su sıkıntısını çözmek için kullanılmaya devam edilmiş.

GAZANFER AĞAKÜLLİYESİ VE KÜÇÜK SİİRT
➻Bozdoğan Kemeri’nin hemen ardında, 16. yüzyıl sonlarında, Harem’in son beyaz haremağası olan Gazanfer Ağa tarafından inşa ettirilen ve adını da ondan alan külliye yer alıyor. 16. yüzyıl sonlarında başlayan medrese ağırlıklı külliye modelinin erken örneklerinden biri. 1782 yılında çıkan yangınla tahrip olmuş ama farklı zamanlarda geçirdiği onarımlarla bugüne ulaşabilmiş. Medresenin yanındaysa halk arasında ‘Küçük Siirt’ olarak bilinen sokak var. Burada, Siirt’in meşhur büryan kebabının en lezzetlisini yiyebilirsiniz. Ayrıca doğu illerinden getirilen yöresel peynirleri ve tandır ekmeğini bulmanız, taze etlerin satıldığı kasaplardan alışveriş yapmanız da mümkün.

MODERNİST MİMARİNİN EN GÜZEL ÖRNEKLERİNDEN:İMÇ
➻1950’li yıllarda İstanbul’daki manifatura piyasası, Sultanhamam ve civarında yer alıyormuş ama şehrin büyümesiyle beraber değişiklik yapılması ihtiyacı ortaya çıkmış. Yeni kurulacak çarşı için önce Haydarpaşa düşünülmüş. Dönemin İstanbul Valisi Fahrettin Kerim Gökay’ın önerisi ve sağladığı kolaylıklarla Bozdoğan Su Kemeri ile Unkapanı arasında kalan Atatürk Bulvarı’nda karar kılınmış. Açılan proje yarışmasını, Doğan Tekeli ile Sami Sisa’nın ortak tasarımı kazanmış ve İstanbul’a Türk modernist mimarisinin çarpıcı örneklerinden olan İMÇ yapılmış. İMÇ, deneysel bir kurguyu, zekice planlanmış tasarımı ve göndermeleriyle geleneksel İstanbul çarşısı anlayışıyla birleştirmeyi başaran bir yapı. İçinde şair-ressam Bedri Rahmi Eyüboğlu tarafından yapılan mozaikler de bulunuyor. Eyüboğlu’un yaptığı duvar panelinde; balıklar, kuşlar, minareler, kuleler ve kubbelerin olduğu kıvrımlı bir nehir olarak resmediliyor İstanbul. Bu harika mozaik duvarın önü, şimdilerde ne yazık ki seyyar satıcıların mekanı.

AYIN 1’İ KİLİSESİ

➻İMÇ 3 numaralı bloğun arkasında yer alan Ayın 1’i Kilisesi, inanç farkı olmaksızın ziyaret edilen, şimdiye dek sayısız dileğin tutulduğu mistik bir adres. Ziyaretçiler, ne zaman ve nasıl başladığı kesin olarak bilinmeyen bir alışkanlıkla, her ayın ilk gününü kiliseye gelmek için tercih ediyorlar. Hatta yılın ilk günü kilisenin önünde bir kilometreyi bulan kuyruk oluşuyor.




Paylaş
#
#
#
#
#
#
Bu konu hakkında henüz yorum yapılmadı.
DİĞER YAZILARI










ALIŞVERİŞ
Tommy Hilfiger yılbaşı koleksiyonunu 'Happy Holidays from The Hilfigers' adlı bir rekla...
İSTANBUL LIFE TV
Bebek Parkı’nın karşısında yer alan Kırıntı, her damak tadına hitap eden bir menüye sahip.
FOTO GALERİ
Cadde'nin En Yenisi
Düşünmeden, sorgulamadan akışında savrulup gitmeye ne dersiniz?
Kış sezonunun nabzını tutan 14 mekandan gece alemine ışık tutuyoruz.
Sanat adına birçok soru soruyor
‘Eski’yi yenileyerek yaşatıyor
SEMT REHBERİ
Yılbaşı gecesini dolu dolu geçirmek isteyenler için en iddialı restoran, bar, kulüp önerileri...
OY VERİN!
İstanbul'un trafik sorununda önümüzdeki beş yıl içinde bir iyileşme bekliyor musunuz?

EDİTÖRDEN
Mayısla birlikte yaza geri sayım başladı. Şehirde açık hava mekanlarında keyif yapmanın...
360° İSTANBUL
İstanbulun en güzel yerlerini bilgisayarınızın başından kalkmadan dolaşabilirsiniz.
TARTIŞIN!
İstanbul gecelerinin vazgeçilmez mekanlarından ilk üçü sizce hangisi?
3 kişi fikir belirtti!
Siz de katılın!
KİTAP
İstanbul Life, okurlarını kapak yapıyor

DERGİDE BU AY!
Editörden...
Teraslar, bahçeli mekanlar, şık restoranlar, gece kulüpleri… Mevsimin tadı bu mekanlarda çıkar.
İsviçre’nin güneyinden İstanbul’a uzanan Fossati kardeşlerin ilginç hikayesi...
Festivalden konsere, tiyatrodan sergiye takip edebileceğiniz etkinlikler ajandamızda!
Hayatımın Aşkı dizisiyle ekrana dönen oyuncuyla İstanbul’u ve yeni dizisini konuştuk.
ŞEHİR REHBERİ
Günümüzde moda trendleri artık sokaklarda...
ŞEHRE DÖNMENİN GÜZELLİĞİ
Çocukken pul koleksiyonu yapardım
Tantuni, Mersin denince akla ilk...
“Vefa İstanbul’da bir semt adıymış”...
Kuledibi’nde ‘Dil’ buluşması Geçen ayın...
Advertisement