Ana Sayfa | Yazarlar  | Zarif Mustafa Paşa’nın zarif daveti
Zarif Mustafa Paşa’nın zarif daveti | Saffet Emre Tonguç
Anadolu Hisarı’ndaki Zarif Mustafa Paşa Yalısı, Boğaziçi’ndeki en değerli yalılardan. Sahibi Demet Sabancı Çetindoğan, bir iyi niyet elçisi gibi Türkiye’nin çok önemli konuklarını burada ağırlıyor. Geçen ay da yalıda şık bir akşam yemeğindeydik. Bu geceyi kendime saklayacak değilim tabii ki. Neler yaşandı dinleyin.  


Demet Hanım gördüğüm en mütevazı ve zarif insanlardan biri. Bir tarihçi olarak çoğu zaman misafirlere bu muhteşem binanın tarihini ve içindeki değerli eserlerin hikayelerini anlatıyorum. Çetindoğan ailesi 2015 yılında Haliç kıyısında yer alan müzelerini halka açacak. Şu anda bir kısmı yalıda sergilenen yaklaşık iki bin parçalık koleksiyon da İstanbul sanat hayatına farklı bir mekanda renk katacak.

ÖNCE YALI TURU
Geceye dönersek önemli misafirler olduğunu belirtmiştim. Çiğdem Simavi, Ender Mermerci, İnci Aksoy, Osmanlı Hanedanı’ndan Prenses Zeynep, Savoy Prensesi Marie Gabrielle ve Belçika Prensesi... Savoy Prensesi bir ara “Büyükdedem Avusturyalılara yardım etmeseydi, bugün Viyana Türklerin olurdu” diye espri yapmayı da ihmal etmedi. Böyle gecelerde misafirler öncelikle yalıyı geziyorlar. Tura salondan başlanıyor. Yalıda bulunan tarihi Türk hamamı güzel bir mermer işçiliğine sahip ve orijinal haliyle muhafaza edilmiş. Eskiden Maltalık adı verilen duvarları resimlerle bezenmiş yemiş odası binada ilgi çeken bölümlerden. Kahve Odası binadaki en önemli kısımlardan biri ve geçmişte kadınların deniz hamamı olarak kullandıkları yer. Bunu evin içindeki kapalı bir havuz olarak düşünün. Mahremiyet dolayısıyla, eskiden denize giremeyen kadınlar evin içindeki bu havuzda yüzerlermiş. Şu anda Kahve Odası olarak kullanılan bu yerin camla kaplı zemininin altında balıklar yüzüyor. Günümüzde akvaryum olan bu havuzun filtre edilmiş suyu Boğaz’dan geliyor. Yalı eski bir Bizans manastırının kalıntıları üzerinde yer aldığı için Ayazma (Kutsal Su Kaynağı) halen binanın bahçesinde bulunuyor.

HER DETAY DÜŞÜNÜLMÜŞ
Demet Hanım verdiği davetlerin üzerine titrer. En şık porselen takımlara, kristal kadehler ve beyaz işlemeli peçeteler eşlik eder. Bazen yemek salonunda seksene yakın konuğun ağırlandığı olur. Konuklar yerlerini ararken çok eğlenirler. Demet Hanım oturacakları yere koymak üzere onların karikatürlerini yaptırmış, kartın içine de o günün mönüsünü yazdırmıştır. Misafirler poşet çayların üzerinde kendi fotoğraflarını görünce şaşırırlar. Beyaz eldivenli garsonlar servis yaparken çoğu zaman ortama canlı müzik eşlik eder. Demet Hanım Türkiye’nin tanıtımına katkıda bulunmak için elinden geleni yapıyor. Evin zarif hanımefendisi, Colin Powell, Oprah Winfrey, Michael Kors ve Rus Grand Düşesi Maria Vladimirovna Romanova gibi misafirleri de yalıda ağırlamıştı.

DİLİ OLSA NELER ANLATIR?
Zarif Mustafa Paşa Yalısı, II. Mahmud’un kahvecisi Kani Bey tarafından 1800’lerde satın alınmış. İlk yapıldığında harem, selamlık ve kayıkhane bölümlerinden oluşan ve bugünkünden üç kat daha büyük olan yalı, 1848 yılında Zarif Mustafa Paşa’nın mülkiyetine geçmiş. 1992’ye kadar aynı ailenin fertleri tarafından kullanılmış. Paşa’nın damadı Sadık Bey, kayınpederinin sürekli verdiği ziyafetlerden sıkılınca selamlık ve kayıkhane olan bölümü satın alıp araya da kocaman bir duvar ördürmüş. Aile Şeyh Talat Efendi’nin akrabasıymış. Sadık Bey’in oğlu Osmanlı mebusu Mehmet Esat Bey yalıda bulunan Hz. Muhammed’in sakalına (Sakal-ı Şerif) ait bir teli Anadoluhisarı’ndaki Fatih Camii’ne hediye etmiş. Bundan sonra halk yalıyı ‘Esat Bey Yalısı’ olarak adlandırmış. Binanın cihannüması Sakal-ı Şerif’i muhafaza etmek için kullanılmış. 1926’da yalı sakinlerinden Sadiye Hanım’ın düğünü nedeniyle bakımı yapılan bina sarıya boyanınca adı ‘Sarı Yalı’ya çıkmış.
Kurtuluş Savaşı sırasında İstanbul’u İngilizler işgal edince Esat Bey’in oğulları yalıyı Anadolu’ya silah ve mühimmat göndermek için kullanmışlar. Yalının Harem kısmı da İngiliz askerleri kullanır kaygısıyla sahipleri tarafından yıktırılmış.

TEHLİKEYLE BURUN BURUNA
Montrö Antlaşması neticesinde uluslararası bir su yolu haline gelen Boğaz, zamanla kazaların da merkezi haline geldi. Burası da payına düşeni aldı. Bir kaza sonrası T.C. Karayolları Müdürlüğü’nün kurucusu olan aile üyelerinden Daniş Koper, yalıyı 1974’te restore ettirmiş ama 1990’da sabah vakti ziyarete gelen bir Şehir Hatları gemisi yalıya son darbeyi vurmuş. Yıllarca süren tazminat davalarından bir sonuç alamayan aile, yalıyı 1992 yılında yedi milyon dolar karşılığında Suudi Arabistan Enerji Bakanı’na satmış. Bakan ezan sesi olan bir ülkede yaşamak isteyen annesi için evi satın almış. Arap aile yalıyı restore ettirmiş ama felç geçiren valideye yalıda oturmak kısmet olmamış. Yalı 2000 yılından beri burada oturmakta olan Çetindoğan ailesinin mülkiyetinde. Yalının bahçesinden ise Boğaz’ın eski, atlı araba yolu geçiyor. Zaten bugün yalının arkasında bulunan Boğaz yolunun arsası Esat Bey tarafından belediyeye hibe edilmiş. Zarif Mustafa Paşa Yalısı Boğaz’ı süsleyen ve talandan kurtarılmış şanslı yapılardan biri ve daha uzun yıllar tüm zarafetiyle Boğaz’a ve fotoğraf karelerine yansımaya devam edecek.


SON BOĞAZ TURLARI
Nisan ayında erguvan turlarıyla başlayıp eylülde dolunay gezileriyle devam ettiğim Boğaz turlarının sonuna geldik. Keyif Style yatıyla 5 ve 6 Ekim’de saat 12.00’da gündüz turları yapacağım. Bunların ve 2014’deki Boğaz turlarımın detaylarını www.saffetemretonguc.com isimli internet sitemde bulabilir ya da 05322969622’den Aslı Özlen’i arayabilirsiniz.



Paylaş
#
#
#
#
#
#
Bu konu hakkında henüz yorum yapılmadı.
DİĞER YAZILARI










ALIŞVERİŞ
Tommy Hilfiger yılbaşı koleksiyonunu 'Happy Holidays from The Hilfigers' adlı bir rekla...
İSTANBUL LIFE TV
Bebek Parkı’nın karşısında yer alan Kırıntı, her damak tadına hitap eden bir menüye sahip.
FOTO GALERİ
Cadde'nin En Yenisi
Düşünmeden, sorgulamadan akışında savrulup gitmeye ne dersiniz?
Kış sezonunun nabzını tutan 14 mekandan gece alemine ışık tutuyoruz.
Sanat adına birçok soru soruyor
‘Eski’yi yenileyerek yaşatıyor
SEMT REHBERİ
Yılbaşı gecesini dolu dolu geçirmek isteyenler için en iddialı restoran, bar, kulüp önerileri...
OY VERİN!
İstanbul'un trafik sorununda önümüzdeki beş yıl içinde bir iyileşme bekliyor musunuz?

EDİTÖRDEN
Mayısla birlikte yaza geri sayım başladı. Şehirde açık hava mekanlarında keyif yapmanın...
360° İSTANBUL
İstanbulun en güzel yerlerini bilgisayarınızın başından kalkmadan dolaşabilirsiniz.
TARTIŞIN!
İstanbul gecelerinin vazgeçilmez mekanlarından ilk üçü sizce hangisi?
3 kişi fikir belirtti!
Siz de katılın!
KİTAP
İstanbul Life, okurlarını kapak yapıyor

DERGİDE BU AY!
Editörden...
Teraslar, bahçeli mekanlar, şık restoranlar, gece kulüpleri… Mevsimin tadı bu mekanlarda çıkar.
İsviçre’nin güneyinden İstanbul’a uzanan Fossati kardeşlerin ilginç hikayesi...
Festivalden konsere, tiyatrodan sergiye takip edebileceğiniz etkinlikler ajandamızda!
Hayatımın Aşkı dizisiyle ekrana dönen oyuncuyla İstanbul’u ve yeni dizisini konuştuk.
ŞEHİR REHBERİ
Günümüzde moda trendleri artık sokaklarda...
ŞEHRE DÖNMENİN GÜZELLİĞİ
Çocukken pul koleksiyonu yapardım
Tantuni, Mersin denince akla ilk...
“Vefa İstanbul’da bir semt adıymış”...
Kuledibi’nde ‘Dil’ buluşması Geçen ayın...
Advertisement